مؤلف : ولى اين تفسير بعيد به نظر مىرسد و معناى صحيح آن است كه اهوال قيامت يكى ، دوتا نيست ؛ گاهى اين هول و زمانى آن هول ؛ چنان‌كه امام عليه السّلام ، در بيان ديگر فرموده : « فإنّ أمامكم عقبة كئودا و منازل مخوفة مهولة ؛ به‌راستى در پيش روى شما گردنهء سخت و منزل‌هاى ترسناك و وحشت‌آورى است . » صدوق رحمه اللّه در اعتقادات خويش آورده : هرگاه انسان به عقبه‌اى رسد كه به نام يكى از واجبات باشد و در آن واجب تقصير نموده باشد او را نگه داشته و حقّ خدا را از او مطالبه كنند . پس اگر بتواند به واسطهء ارائه كار نيكى كه در دنيا انجام داده و يا اين‌كه رحمت حق شامل حالش شده ، آن را جبران و تدارك نمايد از آن عقبه نجات مىيابد و به عقبه ديگر رسد و همين‌طور . . . - تا اين‌كه گويد : - و از جملهء عقبات عقبهء مرصاد است كه خداى تعالى فرموده : إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ « 1 » ؛ ( اى رسول ! ) خداى تو البته در كمينگاه ستم‌كاران است . فرمايد : به عزّت و جلالم سوگند هيچ ستم ستم‌گرى از ( حساب و كيفر ) من نگذرد . « 2 » پيوسته به ياد خدا باشيد فاتّقوا اللّه تقيّة ذى لبّ ؛ بترسيد از خدا مانند ترسيدن خردمند . لبّ عقل است و جمع آن الباب . شغل التّفكّر قلبه ؛ كه فكر و انديشهء ( قيامت و حساب‌رسى ) قلب او را مشغول نموده . در اصول كافى از امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرده كه مىفرمود : قلب خود را با تفكر بيدار ساز ، و در شب پهلو از بستر خواب به دور دار ، و از خدا ، پروردگارت پروا كن . و أنصب الخوف بدنه ؛ و ترس ( از عذاب و كيفر الهى ) جسم او را به تعب انداخته . در صحاح گويد : نصب - به كسر صاد - نصبا ، در رنج و زحمت افتاد . و أنصبه غيره ؛ يعنى

--> ( 1 ) . فجر ( 89 ) آيهء 14 . ( 2 ) . ج 3 ، ص 91 .